Wydawca treści

Lasy o szczególnych walorach przyrodniczych (HCVF)

Konsultacje zasięgu lasów o szczególnych walorach przyrodniczych (HCVF).

Zasady ogólne wyznaczania lasów HCVF i zasad gospodarowania w nich w Nadleśnictwie Czerwony Dwór

•    Lasy HCVF (skrót od angielskiej nazwy: High Conservation Value Forests – polska nazwa: Lasy o szczególnych walorach przyrodniczych) są wyznaczane z wykorzystaniem „Kryteriów wyznaczania Lasów o szczególnych walorach przyrodniczych w Polsce" Adaptacja do warunków Polski, lipiec 2006 r. autorstwa: Związku Stowarzyszeń „Grupa Robocza FSC-Polska".
•    Procedura wyznaczania tych lasów i zasad gospodarowania w nich zrealizowana została po konsultacjach z samorządami, organizacjami pozarządowymi i środowiskami naukowymi. Konsultacje prowadzone były w oparciu o informacje zamieszczone na stronie internetowej oraz pisma wysłane do różnych partnerów zapraszające do konsultacji tej tematyki w okresie (I konsultacje od 27 października 2008 r. do 15 kwietnia 2009 r.; II konsultacje od 1 do 30 czerwca 2009 roku).
•    W oparciu o materiały otrzymane od Pana Prof. Czesława Hołdyńskiego z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie przeprowadzono weryfikację zasięgu lasów HCVF. Po ich ukończeniu, skorygowane zasięgi poszczególnych kategorii lasów HCVF zamieszczono na stronie internetowej Nadleśnictwa poddając konsultacjom społecznym w dniach od 27 listopada do 27 grudnia 2010 roku.
•    Zakres planowanych na 2014 rok zabiegów gospodarczych w lasach HCVF podlegał konsultacji społecznej w oparciu o informacje zamieszczone na naszej stronie internetowej w 2013 roku.
•    W oparciu o pracę taksatorów, którzy wykonali inwentaryzację lasu w ramach tworzenia Planu Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Czerwony Dwór na lata 2014-2023 dokonano w 2014 roku aktualizacji zasięgu poszczególnych kategorii HCVF.
•    W roku 2016 została wykonana przez eksperta botanika z dużą znajomością siedlisk wilgotnych i bagiennych weryfikacja zasięgu i stanu siedlisk 91D0 w obrębie leśnym Czerwony Dwór (w tym w obszarze Natura 2000 Ostoja Borecka).
•    Dodatkowe informacje na temat lasów HCVF można uzyskać u Pana Pawła Augustynowicza, tel. 87 523 85 11, e-mail: pawel.augustynowicz@bialystok.lasy.gov.pl , w godzinach od 7:15 do 15:15 w dniach roboczych. W opisie planowanych działań gospodarczych, używane są terminy z zawodowego języka leśników, które są szczegółowo objaśnione w zakładce „Urządzanie Lasu" strony internetowej Nadleśnictwa.

Konsultacje zabiegów planowanych do wykonania w 2017 roku w HCVF.
Wszelkie uwagi można zgłaszać w terminie do dnia 10 kwietnia 2017 roku na adres e-mail Nadleśnictwa czerwonydwor@bialystok.lasy.gov.pl bądź pod adresem: Nadleśnictwo Czerwony Dwór, Czerwony Dwór 13, 19-411 Świętajno.

Zmiany w zasięgu poszczególnych kategorii HCVF wynikają głównie z przeniesienia powierzchni z siedliskiem przyrodniczym 91D0-5 Borealna świerczyna bagienna oraz 91D0-6 Sosnowo-brzozowy las bagienny z kategorii 3.2 do 3.1.
Do HCVF ujęto jedynie te powierzchnie siedlisk, które mają ocenę A lub B, a w przypadku obszaru Natura 2000 Niecka Skaliska – te płaty, które otrzymały ocenę FV.

Propozycje zasad prowadzenia zabiegów gospodarczych w HCVF na terenie Nadleśnictwa Czerwony Dwór:

UWAGA: Tekst zawiera cytaty z „Kryteriów wyznaczania Lasów o szczególnych walorach przyrodniczych HCVF w Polsce. Lipiec 2006. Związek Stowarzyszeń Grupa Robocza FSC-Polska."

HCVF 1.1 – Obszary w granicach rezerwatów przyrody bez zabiegów
Dopuszczalne są tylko działania wynikające z planu ochrony lub zadań ochronnych.
W sytuacjach klęskowych działania zgodne z decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
W przypadku usuwania z obszaru rezerwatu przyrody drzew uszkodzonych przez wiatr, mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego oraz dla mienia, Nadleśniczy podejmuje decyzję o ścięciu drzewa, a następnie przesyła sprawozdanie z wykonania zadania do RDOŚ.

HCVF 1.2 – Ostoje zagrożonych i ginących gatunków
„Dostosować zasady gospodarowania do wymagań gatunków, dla których wyznaczono HCVF przestrzegając zasadę utrzymania „właściwego stanu ochrony gatunku" (definicja „właściwego stanu" w ustawie o ochronie przyrody art. 5, ust. 24).
Wydra – gospodarowanie zgodnie z Planem Urządzenia Lasu (PUL). W miejscach wychowu młodych wydr nie wykonywanie czynności gospodarczych w okresie od 1.05 do 31.07. Szczególne zwracanie uwagi na ślady bytowania wydry, której warunki bytowania zapewnia pozostawienie strefy ochronnej przy ciekach i zbiornikach wodnych.
Żubr – nie wykonywanie zabiegu w miejscach i okresie cielenia się krów żubra; poza tym okresem gospodarowanie zgodnie z Planem Urządzenia Lasu (PUL).
Wilk – gospodarowanie zgodnie z Planem Urządzenia Lasu (PUL). W miejscach szczenienia się wilka nie wykonywanie zabiegów gospodarczych w okresie od 1.04 do 15.07 w promieniu 500 m od nory.
Strefa ochronna granicznika płucnika i puchlinki ząbkowanej – czynności gospodarcze będą wykonywane zgodnie z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Strefa ochrony całorocznej ptaków – przez cały rok czynności gospodarcze będą wykonywane zgodnie z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Ponadto wszystkie zabiegi związane z pozyskaniem drewna (w tym również cięcia sanitarne) będą realizowane po spełnieniu uwarunkowań:
1.    W obszarach Natura 2000 – gospodarowanie zgodne z zapisami zatwierdzonego Planu Zadań Ochronnych.
2.    Przy planowaniu zabiegów mogą być wykorzystywane wytyczne zawarte w Poradniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000.
3.    Wykonywana jest ocena potencjalnego wpływu zabiegu na bioróżnorodność w celu wypracowania metody minimalizowania możliwego negatywnego oddziaływania zabiegu na obiekt ochrony.
Strefa ochrony okresowej ptaków – w okresie lęgowym czynności gospodarcze będą wykonywane zgodnie z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Poza okresem lęgowym - gospodarowanie zgodne z PUL. Cięcia rębne wykonywane są po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Ponadto wszystkie zabiegi związane z pozyskaniem drewna (w tym również cięcia sanitarne) będą realizowane po spełnieniu uwarunkowań:
1.    W obszarach Natura 2000 – gospodarowanie zgodne z zapisami zatwierdzonego Planu Zadań Ochronnych.
2.    Przy planowaniu zabiegów mogą być wykorzystywane wytyczne zawarte w Poradniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000.
3.    Wykonywana jest ocena potencjalnego wpływu zabiegu na bioróżnorodność w celu wypracowania metody minimalizowania możliwego negatywnego oddziaływania zabiegu na obiekt ochrony.

HCVF 2.1 – Kompleksy leśne odgrywające znaczącą rolę w krajobrazie
„Celem jest tu zachowanie charakteru wielkiego kompleksu leśnego – co w zasadzie nie nakłada szczególnych wymogów na gospodarkę leśną."
Na siedliskach wymienionych w Dyrektywie Rady 92/43 EWG z dnia 21 maja 1992 r.
w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory, w załączniku nr 1 (tzw. „siedliska naturowe"), wszystkie zabiegi związane z pozyskaniem drewna (w tym również cięcia sanitarne) będą realizowane po spełnieniu poniższych uwarunkowań:
1.    W obszarach Natura 2000 – gospodarowanie zgodne z zapisami zatwierdzonego Planu Zadań Ochronnych.
2.    Przy planowaniu zabiegów mogą być wykorzystywane wytyczne zawarte w Poradniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000.
3.    Wykonywana jest ocena potencjalnego wpływu zabiegu na bioróżnorodność w celu wypracowania metody minimalizowania możliwego negatywnego oddziaływania zabiegu na obiekt ochrony.

HCVF 3.1 – Ekosystemy skrajnie rzadkie i ginące
„Wyznaczone obszary powinny być wyłączane z użytkowania - należy oczekiwać ich "przeznaczenia do ochrony przyrody", nawet jeżeli nie będą objęte ustawowymi formami ochrony przyrody (w praktyce zwykle nie należy w nie ingerować, chyba że występują szczególne potrzeby przyrodnicze). Wymaga to desygnacji jako ochronne-cenne fragmenty rodzimej przyrody i równoczesnego zaliczenia do gospodarstwa specjalnego."
Lasy na siedliskach 91D0-1, 91D0-2, 91D0-6 oraz 91E0-4 zostaną pozostawione bez zabiegu.
Z uwagi na wystąpienie szczególnych potrzeb przyrodniczych, na wybranych powierzchniach z siedliskiem 91D0-5 Borealna świerczyna bagienna w obszarze Natura 2000 Niecka Skaliska PLH280049 będą wykonywane zadania ochronne w celu kształtowania odpowiedniej struktury drzewostanu oraz wykorzystania w jak największym stopniu odnowienia naturalnego zgodnie z zapisami w Planie Zadań Ochronnych dla tego obszaru.
Z uwagi na wystąpienie szczególnych potrzeb przyrodniczych, na wybranych powierzchniach z siedliskiem 91D0-5 Borealna świerczyna bagienna w obszarze Natura 2000 Ostoja Borecka PLH280016 oraz na terenach poza obszarami Natura2000 będą wykonywane zadania ochronne w celu kształtowania odpowiedniej struktury drzewostanu oraz wykorzystania w jak największym stopniu już istniejącego odnowienia naturalnego, a także inicjowania kolejnego. Zabiegi wykonywane w ramach powyższych działań będą poddawane każdorazowo konsultacjom społecznym.

HCVF 3.2 – Ekosystemy rzadkie i zagrożone w skali Europy
„Generalnym kryterium jest zachowanie siedliska przyrodniczego (ekosystemu) we „właściwym stanie ochrony". W praktyce gospodarka leśna powinna zapewnić:
a) Zgodność docelowego typu drzewostanu ze składem odpowiedniego naturalnego zbiorowiska leśnego.
b) Niepomniejszanie udziału % starodrzewu i zachowanie ich ciągłości przestrzennej.
c) Niepomniejszanie średniego wieku i zasobności.
d) Zachowanie lub pilne i intensywne odtwarzanie elementów ważnych dla różnorodności biologicznej ekosystemu (grube drzewa, martwe drzewa, wykroty)."
Na powierzchniach zakwalifikowanych do tej kategorii, wszystkie zabiegi gospodarcze będą realizowane zgodnie z PUL oraz po spełnieniu uwarunkowań:
1.    W obszarach Natura 2000 – gospodarowanie zgodne z zapisami zatwierdzonego Planu Zadań Ochronnych.
2.    Przy planowaniu zabiegów mogą być wykorzystywane wytyczne zawarte w Poradniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000.
3.    Wykonywana jest ocena potencjalnego wpływu zabiegu na bioróżnorodność w celu wypracowania metody minimalizowania możliwego negatywnego oddziaływania zabiegu na obiekt ochrony.

HCVF 4.1 – Lasy wodochronne
„Zgodnie z Zasadami Hodowli Lasu."
W przypadku, gdy powierzchnia lasów wodochronnych lub glebochronnych pokrywa się z inną kategorią HCVF będą stosowane wcześniej opisane zasady dotyczące poszczególnych kategorii. Na pozostałych powierzchniach tej kategorii – gospodarowanie zgodne z Planem Zadań Ochronnych i Planem Urządzenia Lasu.
Postępowanie w poszczególnych kategoriach HCVF opiera się m.in. na:
•    „Kryteriach wyznaczania lasów o szczególnych walorach przyrodniczych (High Conservation Value Forests) w Polsce. Część II – Gospodarowanie w HCVF" opracowanych i adaptowanych do warunków Polski przez Forest Stewardship Council (FSC) w lipcu 2006r.
•    „Poradniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny" wydanym przez Ministerstwo Środowiska w 2004r.

HCVF 6 – Lasy kluczowe dla tożsamości kulturowej lokalnych społeczności
Wydzielenie 227-a o powierzchni 4,48 ha (Leśnictwo Bąkowo) stanowiące otulinę dla zabytkowej kaplicy z kryptą grobową rodziny Steinert – wyłączenie z użytkowania rębnego, cięcia pielęgnacyjne zgodnie z PUL, co jest zgodne z zasadą trwałości szaty leśnej.
Wydzielenia 99-d, 100-a, 100-b oraz 100-c o łącznej powierzchni 10,51 ha (Leśnictwo Rapa) stanowiące otulinę zabytkowego grobowca rodziny Fahrenheid – gospodarowanie jak w kategorii 3.2.
Wydzielenie 179-a o powierzchni 3,87 ha (Leśnictwo Ustronie), będące fragmentem lasu o wyjątkowych walorach krajobrazowych - wyłączenie z użytkowania rębnego, cięcia pielęgnacyjne zgodnie z PUL, co zapewni trwałość szaty leśnej.
Fragment wydzielenia 197-m (Leśnictwo Rogonie) – teren cmentarza ewangelickiego rodzin byłych nadleśniczych Nadleśnictwa Czerwony Dwór wraz z otuliną i prowadzącą do niego aleją dębową – na terenie cmentarza usuwanie podrostów i podszytów w celu zachowania charakteru miejsca; w otulinie – wyłączenie z użytkowania rębnego, cięcia pielęgnacyjne zgodnie z PUL, co jest zgodne z zasadą trwałości szaty leśnej; aleja – wyłączenie z wszelkiego użytkowania.
Wydzielenia 90-c oraz 91-c o łącznej powierzchni 7,12 ha (Leśnictwo Ustronie) – gospodarowanie zgodnie z PUL.

Materiały do pobrania